Hướng dẫn các biện pháp phòng trừ bệnh hại trên cây cao su giai đoạn khai thác mủ vào mùa mưa

1. Bệnh vàng rụng lá

* Nguyên nhân: do nấm Corynespora Cassiicola gây hại. 

* Triệu chứng: Bệnh xuất hiện trên lá, cuống lá và chồi với những triệu chứng khác nhau tùy thuộc vào tuổi lá và tính mẫn cảm của dòng vô tính:

- Trên lá: Bệnh có triệu chứng đặc trưng với vết màu đen dạng xương cá dọc theo gân lá. Nếu gặp điều kiện thuận lợi các vết lan rộng gây chết từng phần lá do sự phá hủy của lục lạp, sau đó toàn bộ lá bệnh chuyển sang màu vàng và rụng từng lá một. Trên lá non các vết bệnh có hình tròn màu xám đến nâu với vòng màu vàng xung quanh, trung tâm vết bệnh đôi khi hình thành lỗ thủng. Lá quăn và biến dạng sau đó rụng toàn bộ.

- Trên chồi và cuống lá: thường các chồi xanh dễ nhiễm, đôi khi bệnh cũng gây hại chồi đã hóa nâu. Dấu hiệu đầu tiên với vết nứt dọc theo cuống và chồi có dạng hình thoi, thường có mủ rỉ ra sau đó hóa đen, vết bệnh phát triển dài đến 20cm gây chết chồi, chết cả cây. Dùng dao cắt bỏ lớp vỏ ngoài sẽ thấy những sọc đen ăn sâu trên gỗ, chạy dọc theo vết bệnh. Trên cuống lá với vết nứt màu đen có chiều dài 0,5 - 3,0mm dọc theo cuống lá. Nếu cuống lá bị tấn công, toàn bộ lá non bị rụng khi còn xanh dù không có một triệu chứng nào của bệnh.

* Tác hại

Bệnh làm giảm sản lượng mủ, bệnh nặng sẽ làm cho cây bị rụng hết lá và chết cây. Bệnh phát triển trong điều kiện ẩm độ cao và lây lan rất nhanh nhờ gió đưa bào tử nấm từ cây này sang cây khác, từ vườn này sang vườn khác. 

 * Biện pháp phòng trừ

-  Biện pháp canh tác:

 + Không trồng các dòng vô tính mẫn cảm như: RRIC 103, RRIC 104, RRIM 725, RRIV 2, RRIV 3, RRIV4…; Thường xuyên thăm vườn phát hiện sớm bệnh gây hại, vệ sinh vườn, cắt bỏ cành bị hại nặng đem tiêu hủy;

+ Khi vườn bị bệnh hạn chế bón phân đạm, nước phân heo, nên bón thêm phân kali từ 60 - 70kg/ha, giúp tăng sức đề kháng cho cây và tăng cường bón phân hữu cơ (ủ với nấm đối kháng Trichoderma); Đối với vườn bị bệnh đang cạo D2 chuyển sang cạo D3, nếu nhiễm nặng ngưng cạo.

- Biện pháp hóa học: Sử dụng một trong các hoạt chất để phun xịt như: Hexaconazol, Azoxystrobin + Difenoconazole, Tebuconazole,... pha thuốc với chất bám dính nồng độ 0,2% để phun ướt toàn bộ tán lá và chồi non từ 2 – 3 lần, định kỳ 7 – 10 ngày/lần.

2.Bệnh loét sọc mặt cạo

* Nguyên  nhân: Do nấm Phytophtora palmivora và Phytophthora Botryosa  gây nên. 

* Điều kiện gây hại: Nấm phát triển thích hợp ở nhiệt độ 26-280C, ẩm độ không khí > 90%. Bệnh gây hại trên mặt cạo vào mùa mưa tháng 6 -11.

* Triệu chứng: Những sọc nhỏ hơi lõm màu nâu nhạt ngay trên đường cạo và chạy dọc song song với thân cây, sau đó các vết bệnh liên kết lại thành những mảng lớn, lúc này vỏ bị thối nhũn, dịch màu vàng rỉ ra có mùi hôi thối, để lộ gỗ gây khó khăn cho việc khai thác. 

* Phòng trị:

- Không cạo khi cây còn ướt, không cạo phạm, không cạo quá thấp gần mặt đất. Làm máng che mưa, bón phân cân đối và hợp lý. Vệ sinh diệt cỏ dại thông thoáng vườn cây, không để tán cây quá thấp.

- Thường xuyên kiểm tra sớm phát hiện bệnh, xử lý kịp thời  sử dụng một trong các hoạt chất như: Metalaxy, Fosetyl Aluminium,...để bôi lên vết bị bệnh.

- Ở vùng thường xảy ra bệnh hoặc vườn cây có miệng cạo gần mặt đất phải bôi thuốc phòng định kỳ, bôi phòng 1 lần/tháng hoặc 2 lần/tháng vào những tháng mưa nhiều. Cây bị bệnh nặng phải nghỉ cạo để chữa trị dứt điểm rồi mới cho cạo lại.

3. Bệnh nấm hồng:

* Nguyên nhân: Do nấm Corticium salmonicolor Berk & Br gây nên. 

* Điều kiện gây hại: Bệnh thường tập trung ở nơi phân cành do ẩm độ cao, bệnh thường gây hại trên cây cao su từ 3 - 12 năm tuổi và hại nặng ở cây cao su 4 - 8 tuổi. Bệnh chỉ tập trung hại vào mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 11 và xuất hiện ở phần thân nơi phân cành

* Triệu chứng: 

Bệnh xảy ra trong mùa mưa, trên thân (gặp nơi chảng ba) và trên cành có vỏ đã hoá nâu. Trên vết bệnh có mủ chảy và có tơ nấm hình mạng nhện màu trắng, lúc bệnh nặng nấm chuyển sang màu hồng. Khi cành chết, lá khô không rụng, phía dưới vết bệnh mọc ra nhiều chồi.

* Phòng trị 

-  Phát hiện bệnh sớm để xử lý kịp thời, vệ sinh vườn cây, cắt đốt bỏ những cành chết do bệnh để hạn chế sự lây lan. 

- Dùng một trong các hoạt chất để phun xịt như: Validamycine, Hexaconazole,…. 

- Nên kết hợp với chất bám dính để tăng hiệu quả phòng trừ của thuốc. Ngưng cạo mủ những cây bị chết tán và cây bị bệnh nặng. Vào mùa khô, tiến hành cưa cắt cây, cành bị chết và đưa ra bìa lô để đốt.

4. Một số lưu ý khi sử dụng thuốc BVTV

 - Bà con nên phun đồng loạt, tập trung, phun phòng những vườn xung quanh chưa bị nhiễm bệnh nhằm hạn chế nguồn bệnh lây lan trên diện rộng; nên sử dụng bơm cao áp để đạt hiệu quả cao trong phòng trừ 

- Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cần tuân thủ 4 đúng (Đúng nồng độ, đúng lúc, đúng cách và đúng liều lượng sử dụng ghi trên bao bì thuốc)